Gençlerde üniversite mezuniyetinde kadınlar erkekleri geçti
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunlarının oranı yüzde 45,6’ya ulaşırken, okuryazarlık oranı 97,9 olarak hesaplandı. Ortalama eğitim süresi ise 9,6 yıla yükseldi. Türkiye’de yükseköğretim mezuniyet oranının OECD ortalamasına yaklaştığını vurgulayan rapor, ebeveynlerin eğitim düzeyi ile çocuklarının eğitim seviyesi arasında güçlü bir ilişki olduğunu da ortaya koydu.
TÜİK 2025 yılına ilişkin Ulusal Eğitim İstatistikleri bültenini yayımladı. Verilere göre, 25-34 yaş grubundaki nüfusta yükseköğretim mezun oranı 2025 yılında yüzde 45,6 olarak gerçekleşti. Bu oran 2008 yılında yüzde 13,5 düzeyindeydi. Aynı dönemde kadınlarda yükseköğretim mezun oranı yüzde 12,5’ten yüzde 50,3’e, erkeklerde ise yüzde 14,6’dan yüzde 41,0’a yükseldi. Bu rakamlar genç kadınların genç erkeklere göre üniversite mezuniyetinde hem oransal hem de sayısal olarak daha ilerde olduğunu ortaya koydu. OECD ülkelerine ait 2024 verilerine göre 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı OECD ortalamasında yüzde 48,7 olurken, Türkiye’de bu oran yüzde 44,9 olarak hesaplandı. OECD ülkeleri arasında yükseköğretim mezunu oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 70,6 ile Güney Kore, en düşük olduğu ülke ise yüzde 29,1 ile Meksika oldu.
TÜİK verilerine göre 25 yaş ve üzerindeki nüfusta ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının oranı 2008 yılında yüzde 9,8 iken, 2025 yılında yüzde 26,1’e yükseldi. Aynı yaş grubunda ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyesinden mezun olanların oranı ise yüzde 26,5’ten yüzde 50,5’e çıktı. Yükseköğretim mezunlarının özellikle genç yaş gruplarında yoğunlaştığı belirtilirken, 2008 yılında erkekler lehine olan dağılımın 2025 yılında genç yaş gruplarında kadınlar lehine bir görünüm kazandığı kaydedildi.
ORTALAMA EĞİTİM SÜRESİ 9,6 YIL OLDU
25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2025 yılında 9,6 yıl olarak hesaplandı. Kadınlarda ortalama eğitim süresi 8,9 yıl, erkeklerde ise 10,3 yıl oldu. İller bazında incelendiğinde, ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara oldu. Ankara’yı İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova izledi. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olarak belirlendi. Ağrı’nın ardından Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van geldi. 2016-2025 döneminde ortalama eğitim süresindeki artışın en yüksek olduğu il yüzde 48,5 ile Şırnak oldu. Şırnak’ı yüzde 40,4 ile Hakkari, yüzde 35,7 ile Muş, yüzde 35,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 33,1 ile Van takip etti. En düşük artış ise yüzde 13,2 ile Ankara’da görüldü. Ankara’nın ardından Eskişehir, Tekirdağ, İzmir ve İstanbul sıralandı.
OKURYAZARLIK ORANI YÜZDE 97,9’A ÇIKTI
6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı 2008 yılında yüzde 91,8 iken, 2025 yılında yüzde 97,9’a yükseldi. Aynı dönemde kadınlarda okuryazarlık oranı yüzde 86,9’dan yüzde 96,4’e, erkeklerde ise yüzde 96,7’den yüzde 99,3’e çıktı.
EBEVEYN EĞİTİMİ ÇOCUKLARIN EĞİTİM DÜZEYİNİ ETKİLİYOR
Araştırmada ebeveynlerin eğitim düzeyi ile çocukların eğitim düzeyi arasındaki ilişkiye de yer verildi. Buna göre, annesi yükseköğretim mezunu olanların yüzde 84,2’si yükseköğretimi tamamladı. Babası yükseköğretim mezunu olanlarda bu oran yüzde 80,4 olarak ölçüldü. Annesi ortaöğretim mezunu olanların yüzde 64,3’ünün, babası ortaöğretim mezunu olanların ise yüzde 56’sının yükseköğretim mezunu olduğu belirlendi. Annesi ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip olanlarda yükseköğretim mezun oranı yüzde 29,4, babası ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip bireylerde ise yüzde 28,2 olarak hesaplandı.
