Bilim dünyasında bir ilk: Kara deliğin patlama hızı ölçüldü -

Gökbilimciler, tarihte ilk kez bir kara delikten fışkıran kozmik jetlerin anlık ve akıl almaz gücünü ölçmeyi başardı. Rapora göre Dünya’ya nispeten yakın olan bu kara delik-yıldız sisteminden fışkıran jetlerin gücü tam 10.000 Güneş’in enerjisine eşdeğer.

Bilim insanları, bir kara delikten çıkan jetlerin anlık gücünü ilk kez doğrudan ölçmeyi başardı. Uluslararası bir araştırma ekibi, bu kozmik jetlerin gücünün yaklaşık 10 bin Güneş’e eşdeğer olduğunu açıkladı.

AP’nin haberine göre ayrıca kozmik jetlerin hızının saatte yaklaşık 355 milyon mil (540 milyon kilometre) olduğu, yani ışık hızının yarısına ulaştığı belirlendi.

Araştırma, Dünya’dan yaklaşık 7.200 ışık yılı uzaklıkta bulunan Cygnus X-1 sistemi üzerinde gerçekleştirildi.

Bu sistem, yarım yüzyıldan uzun süre önce keşfedilen ilk kara deliklerden birini ve ona eşlik eden mavi süperdev bir yıldızı içeriyor.

Bir ışık yılı yaklaşık 9,7 trilyon kilometreye karşılık geliyor.

18 yıllık çalışma

Oxford’dan Steve Prabu ve ekibi, bulgularını küresel bir teleskop ağı tarafından elde edilen 18 yıllık yüksek çözünürlüklü radyo gözlemlerine dayandırdı.

Araştırma, Prabu’nun Avustralya’daki Curtin Üniversitesi’nde çalıştığı dönemde yürütüldü ve Nature Astronomy dergisinde yayımlandı.

Araştırma ekibi, “dans eden jetler” olarak tanımlanan bu yapıların gücünü ölçmeyi başardı.

Jetlerin, yıldızdan gelen rüzgâr nedeniyle zıt yönlere doğru itildiği ve bu sırada eğildiği belirlendi.

Bilim insanları, jetlerin yıldız rüzgârı nedeniyle ne kadar büküldüğünü analiz ederek ve bilgisayar modellemeleri kullanarak güç hesaplaması yaptı.

Enerjinin yüzde 10’u kozmik jetlerde

Araştırmanın en önemli sonuçlarından biri, kara deliğe düşen maddenin açığa çıkardığı enerjinin yaklaşık yüzde 10’unun jetler aracılığıyla uzaya taşındığını ortaya koyması oldu.

Daha önce kara delik jetlerinin gücü yalnızca on binlerce yıllık ortalamalar üzerinden tahmin edilebiliyordu.